loopbaanankersWat doet er echt toe in je werkzame leven? Dat ligt op een gegeven moment min of meer vast, zo ontdekte Schein. Je gaat, als je voldoende kennis en ervaring hebt, in je loopbaan keuzes maken voor dat wat je echt belangrijk vindt. Je voelt aan wat bij je past. Je ontwikkelt als het ware een anker waar je je aan vasthoudt. Het loopbaananker is dat element in je zelfbeeld dat je niet wilt opgeven, ook niet wanneer je voor een lastige keuze staat. In dit artikel worden de acht verschillende loopbaanankers beschreven. Daarnaast komt aan de orde hoe je er achter komt welk anker belangrijk voor je is. 

Wat is het dilemma?

‘Tja, ik vind mijn werk leuk en interessant, veel aspecten passen bij mij en toch…’. Herken je dit? Ken je de overpeinzingen en vele vragen die door je hoofd kunnen schieten als het om werk gaat? Wat zoek je nu eigenlijk precies? Wat is het dat je mist en wat heb je er voor over om een nieuwe stap in je loopbaan te maken? Hoe ver ga je van je woonplek. Ga je investeren in opleiding? Of misschien zelfs een stap terug doen in salaris. Ga je nu voor jezelf beginnen of niet? Er zijn vele vragen die door je hoofd kunnen spoken, hoe vind je een antwoord?

Wanneer je je eerste jaren van werkervaring achter de rug hebt, heb je meer zicht gekregen op wat je belangrijk vindt, motiveert en waardeert in werk. Tevens heb je waarschijnlijk een beeld ontwikkeld bij je sterke en minder sterke competenties. En toch…je kunt behoorlijk malen over die volgende loopbaanstap. Niet besluiten op dit punt is eigenlijk geen optie. Je weet dat je op termijn iets moet doen om weer met volle energie en passie in je baan te zitten.

Theorie van Schein

Waar vind je meer inzicht? Wat je dan kunt doen is te rade gaan bij de theorie over loopbaanankers van Schein. Hij ontwikkelde eind jaren ’70 op basis van onderzoek een theorie die stelt dat mensen gedurende hun eerste jaren werkervaring een zelfbeeld rond werk ontwikkelen. Hij stelt dat je door werk inzicht verkrijgt in je vaardigheden en talenten, je drijfveren en waarden. Deze inzichten doe je bijvoorbeeld op door het krijgen van feedback, het spreken met anderen over je werkervaringen en ambities of het maken van een test. Al doende krijg je steeds meer inzicht en ga je in je loopbaan keuzes maken voor dat wat je echt belangrijk vindt. Je krijgt gevoel voor dat wat wel en niet bij je past. Het loopbaananker is dat element in je zelfbeeld dat je niet wilt opgeven, ook niet wanneer je voor een lastige keuze staat. Schein ontdekte door onderzoek een patroon in het zelfbeeld dat mensen kunnen ontwikkelen in relatie tot werk. Iets waar hun aandacht steeds naar toe getrokken wordt (vandaar het anker). Een patroon waarmee hij acht loopbaan - ankercategorieën heeft vastgesteld. Deze ankers scherpen je kijk op werk, motieven en waarden zo aan, dat ze het besluiten over de volgende stap in je loopbaan makkelijker maken.

Loopbaanankers

In loopbaanland bestaan vele termen die je vanuit verschillende perspectieven iets vertellen over loopbanen. Hoe maak je onderscheid in al deze termen en wat is de plek van de loopbaanankers daar binnen?

Wanneer je werkt heb je een loopbaan. Deze term wordt doorgaans omschreven als ‘een reeks van functies die in de loop van het werkzame leven na elkaar worden vervuld’. Deze reeks van functies ontstaat enerzijds doordat je zelf actief bent in het maken van keuzes in je loopbaan. Anderzijds ontwikkelt je loopbaan zich doordat de organisatie waarin je werkt je kansen en mogelijkheden ook beïnvloed. In het eerste perspectief sta jij als individu centraal met jouw loopbaanplanning. In het tweede perspectief staat de organisatie centraal die via loopbaanmanagement werkt aan personeelsplanning.

Individuele perspectief

Schein publiceerde zijn theorie over Career dynamics in 1978, op basis van een longitudinaal onderzoek onder afgestudeerden van een bedrijfskundige opleiding. Hij ontdekte dat drie aspecten een rol spelen in het zelfbeeld dat mensen gedurende de eerste jaren van werken ontwikkelen, namelijk:

  • de talenten en bekwaamheden zoals men die bij zichzelf waarneemt op basis van successen, prestaties en mislukkingen in werksituaties;
  •  de motieven en behoeften zoals men die bij zichzelf waarneemt op basis van ervaringen, zelfreflectie en de feedback van anderen;
  •  de waarden en houdingen die men bij zichzelf ontdekt tijdens de omgang met het werk en de werkomgeving.

Patronen

Op basis van jaren van interviews met de afgestudeerden ontdekte Schein in de combinatie van talenten, motieven en waarden patronen. Een aantal lijnen die te onderscheiden waren in het zelfbeeld dat zich bij de individuen ontwikkelde gedurende de eerste jaren van werkervaring. Ook constateerde hij dat dit zelfbeeld vervolgens vrij stabiel bleef gedurende de jaren die daar op volgen. Ook als er geen gelegenheid is om het zelfbeeld gestalte te geven. Een voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld een noodlijdende kunstenaar die altijd kunstenaar zal blijven maar een taxi bestuurt om het geld te verdienen. Schein onderscheidt acht loopbaanankers:

Schein heeft deze motivatieankers gebaseerd op jarenlang onderzoek naar determinanten in loopbaanontwikkeling. Hij identificeert negen 'Ankers’.

1. Onafhankelijkheid

Autonomie is een belangrijke drijfveer. Het gaat mensen met dit carrièreanker omonafhankelijkheid en zelf beslissingen kunnen nemen. Het is dan ook niet verwonderlijk datdeze mensen vaak eigen baas zijn of dat graag willen worden. In hun loopbaankeuze laten zijzich dan ook leiden door de vraag in welke mate zij hun eigen gang kunnen gaan ofzelfstandig kunnen werken.

2. Normen en waarden

De belangrijkste drijfveer van iemand met dit carrièreanker is een bijdrage leveren aan een groter geheel. Vanuit persoonlijke waarden en normen wil men 'de wereld verbeteren' of een zinvolle bijdrage leveren aan de samenleving. Vaak maakt men daaraan het eigen belangondergeschikt. Voornaamste doel is het gevoel hebben dat men anderen helpt.

3. Zekerheid

Voor deze mensen is zekerheid op lange termijn belangrijk. Baan en werk zijn vooral een middel om pensioen en hypotheek veilig te stellen. De hoogte van het inkomen is dan ook minder belangrijk dan de zekerheid van inkomen en het kunnen behouden van een baan. Bij de keuze voor een werkgever kijkt men dan ook vaak naar de stabiliteit van de organisatie. Het reduceren van financiële onzekerheid is een belangrijke drijfveer.

4. Sociale contacten

Mensen met deze drijfveer hechten veel waarde aan sociale contacten. Gezelligheid en vriendschap zijn belangrijke redenen voor het hebben van een baan. De scheiding tussenwerk en privé geldt voor hun minder strikt. Bij loopbaankeuzes zal men zich dan ook snel laten leiden door de vraag of men wel voldoende collega's ontmoet of heeft. Of het werk bevalt hangt af van de mate waarin men kan samenwerken of onder de mensen is.

5. Ergens goed in zijn

Deze mensen hebben de behoefte ergens heel goed in te zijn. Ze zijn over het algemeen onderzoekend ingesteld en worden graag gewaardeerd als expert. Ze worden het liefst aangesproken als de vakman of -vrouw binnen een organisatie. Specialisten werken het liefstop zich zelf. Het kunnen afbakenen van een taak of activiteit is een belangrijke drijfveer.

6. Status

Imponeren of aanzien hebben is de belangrijke drijfveer. Men maakt graag deel uit van een bevoorrechte groep. Graag krijgt men formele erkenning voor geleverde prestaties. Men houdt ervan als anderen tegen hen opkijken. Men heeft dan ook geen moeite met uiterlijke statussymbolen zoals titels of een officiële erkenning. Geld verdienen of het verkrijgen van macht is vaker slechts een middel voor het verkrijgen van status dan een doel op zich.

7. Rijkdom

Rijkdom als carrièreanker zegt iets over het belang dat iemand hecht aan materiële beloning. Geld verdienen is dan veelal de belangrijkste reden om te werken. Een hoog inkomen en meer verdienen is voor deze personen de drijfveer voor het maken van loopbaankeuzes. Eenhoog of hoger inkomen is voor deze persoon een belangrijke graadmeter voor succes.

8. Macht

Deze mensen hebben graag de touwtjes in handen. Macht en invloed zijn de belangrijkste drijfveren in hun loopbaan. Ze worden gedreven door het verlangen anderen, de omgeving of situatie te kunnen leiden of beïnvloeden. Bij loopbaankeuzes laat men zich leiden door de vraag of men er meer invloed door krijgt. Ze netwerken graag en zien het aangaan van vriendschap of het leggen van een contact vaak als een manier om extra invloed uit te oefenen.

9. Creativiteit

Voor iemand die creativiteit als carrièreanker heeft, is produceren van nieuwe ideeën ofproducten het voornaamste doel. De drijfveer is vernieuwend bezig zijn. Een werkomgeving die procedureel is en weinig ruimte laat voor eigen initiatief kan als zeer beperkend ervaren worden. Vaak werken creatieve mensen het liefst zelfstandig of in kleine teams.

Met het model van Schein vind je vooral een antwoord op dat wat je centraal stelt als het gaat om je motivatie voor werk. Belangrijke informatie, echter niet de enige informatie om een zinvolle stap te maken in je loopbaan. Je kunt dan ook niet alleen op basis van je anker bepalen wat je volgende stap zou moeten zijn. Om te bepalen wat je wilt, is het ook van belang een goed beeld te krijgen van je prestatievermogen, persoonlijkheid en potentieel.Deze elementen zijn daarom samengebracht in de PPscore die deel uitmaakt van je a-portfolio.

Benieuwd naar je passie, je loopbaanankers, je PPscore? Maak gratis een a-portfolio en maak de testen.

 

talents4careercom.pngVind de perfecte kandidaat voor uw vacatures door te matchen op pretatievermogen.

Meer informatie? Klik hier>>